Adam Chmielowski stworzył około setki obrazów. Najbardziej popularnym dziełem jego autorstwa jest Chrystus z obrazu „Ecce Homo” namalowany na przełomie 1879 i 1880 roku. W tym okresie Napoleon Orda kończył rysować swoje „Widoki Historyczne”. Oczywiste jest, że nie wspominałbym o Ordzie w tym miejscu, gdyby owych artystów nic nie połączyło…

A stało się inaczej, ponieważ te dwie tak różne postacie złączyły Czarnokozińce nad Zburczem. Brat Albert osiem lat po ukończeniu szkiców przez Napoleona uwiecznił na płótnie ten sam widok, co Orda. W centralnej części obrazu Chmielowskiego widnieje skromny, parterowy dwór. Po prawej widzimy kościół p.w. św. Józefa z wyodrębnionym prezbiterium i czworoboczną wieżą zwieńczoną latarnią. Z lewej strony nie dostrzegamy zaś ruin zamku, z którymi ta mała miejscowość na Ukrainie do dziś kojarzona jest najbardziej. Ruiny zostały uwiecznione na obszerniejszym szkicu Napoleona Ordy.

Adam Chmielowski musiał darzyć to miejsce szczególnym uczuciem, skoro zdecydował się przenieść jego urok na płótno. Jest to wszak jeden z zaledwie dwóch obrazów jego autorstwa, na którym obecny jest motyw dworu i jedyny obraz tego rodzaju namalowany na płótnie. Drugi raz artysta powrócił do tego motywu malując akwarelą na papierze. Chmielowski przedstawił wtedy powtarzany również cyklicznie przez innych artystów „Wyjazd na polowanie”.

W dziełach Adama Chmielowskiego jednak ponownie przewija się motyw dworu. Dzieje się tak w przypadku  rysunków stworzonych piórkiem i atramentem na papierze listowym. Pochodzą one z ilustrowanego listu artysty do Józefy Krzyżanowskiej datowanego na okolice 1877-1880 roku.

Czarnokozińce nad Zburczem, 1886r., 32,5×62

Wyjazd na polowanie, 10,3×35,6

Fragment listu artysty do Józefy Krzyżanowskiej

***

NAPOLEON ORDA „CZARNOKOZIŃCE G. Podolska”

Adam Hilary Bernard Chmielowski h. Jastrzębiec, znany jako święty Albert Chmielowski oraz święty Brat Albert (ur. 20 sierpnia 1845 r. w Igołomii k. Krakowa, zm. 25 grudnia 1916 r. w Krakowie) – polski zakonnik, założyciel zgromadzenia albertynów, powstaniec styczniowy, artysta, malarz, święty Kościoła katolickiego. Znany z pełnej poświęcenia pracy dla biednych i bezdomnych.
(za wikipedia.pl)

Bibliografia:
1 – http://www.albertynki.pl/galeria_.php
2 – http://graf-ika.pl/orda