Wśród siedzib ziemiańskich, które zostały upamiętnione w albumie „Dwory Polskie w Wielkiem Księstwie Poznańskiem” są też takie, które dziś już nie istnieją. Przemierzając więc wielkopolskie drogi Śladami Durczykiewicza można napotkać miejsca, gdzie jedynym śladem po budynku pozostaje zrobiona sto lat temu fotografia oraz adnotacja…
Ociąż, powiat ostrowski, własność Wandy z hrabiów Ponińskich, hrabiny Tyszkiewiczowej. – Około roku 1403 Wojciech Jastrzębiec, biskup poznański, ustanawiając przy kościele poznańskim mansjonarzy, przeznaczył im między innemi, dziesięciny z Ociąża. W 1418 roku pisał się Jerzy syn Drzerzysława z Ociąża. Za czasów arcybiskupa Łaskiego Ociąż był rozdzielony na 3 części: Mikołaja Karskiego, Jana Paruszaka, Stanisława i Mikołaja Kwiatkowskich. Regestra poborowe z roku 1579 wymieniają jako dziedzica Ociąża Bartłomieja Karskiego a regestra z roku 1620 Adama Mielęckiego. W drugiej połowie 16. Wieku należał Ociąż do Lutomirskich, w ostatnich czasach do Morawskich. Pod Ociążem znajdują się niezbadane dotąd okopy. Pałac, zbudowany przed mniejwięcej 40 laty, został przerobiony i rozszerzony za obecnej właścicielki. Kościół parafialny pod tyt. Narodzenia N. Panny Maryi, z drzewa, istniał tu już w 15. w. Odbudował go w roku 1698 Andrzej Cichawski, pleban miejscowy, wspólnie z dziedzicem Lutomskim. Po pożarze w roku 1785 stanął nowy kościół, również drewniany, kosztem patrona i parafian.1
***
Wybudowany w 1870 roku dwór został zniszczony podczas II Wojny Światowej. Do dziś przetrwały za to podworski park oraz zabudowania folwarczne, dla których wciąż warto odwiedzić to miejsce! Na blisko 12 hektarach odnajdziemy 45 gatunków drzew i krzewów. W parku znajdują się pomniki przyrody w postaci dwóch dębów szypułkowych o obwodach ok. 5 m oraz świerku pospolitego o obwodzie 3,3 m. Do dzisiaj stoją w Ociążu zamieszkałe budynki: kuchni – pralni dworskiej wzniesiony w końcu XIX wieku, częściowo przebudowany i zmodernizowany po 1945 roku oraz posiadający cechy neogotyckie dom rządcy z II połowy XIX wieku. Z końca XIX wieku pochodzi również przydworska gorzelnia, której mury są dziś jednak w opłakanym stanie.
W Ociążu zawieruchę dziejów przetrwał także drewniany kościół, o którym w swoim opisie wspominał Leonard Durczykiewicz.
Bibliografia:
1. „Dwory polskie w Wielkim Księstwie Poznańskiem”, Leonard Durczykiewicz
2 – http://www.galeriawielkopolska.info/ociaz.html