Jednym z najtrudniejszych do wykonania elementów dachu dworu są wyszukane lukarny, szczególnie budowane od stuleci tak zwane „wole oka”. Na czym polega ta trudność? Na solidnym wykonaniu pracy przez stolarza i dekarza. O ile wykonanie prostego dachu nie powinno sprawiać wykonawcom żadnych problemów, o tyle ze wspomnianymi lukarnami nie jest to już takie oczywiste…
Problem stworzenia lukarny zaczyna się często już na poziomie projektu, który zwykle nie precyzuje dokładnie kształtu i wymiarów elementów drewnianych. Konstrukcja wolego oka jest uzależniona od pokrycia. Dla dworu możemy wybierać pomiędzy dachówką, gontem drewnianym i strzechą. Najważniejszymi są proporcje wysokości i szerokości ściany frontowej lukarny oraz kąt spadku połaci wolego oka (minimum 12 stopni więcej w stosunku do kąta spadku połaci dachowej). Stosunek wysokości do szerokości lukarny różni się w odniesieniu do zastosowanego pokrycia i wynosi odpowiednio 1:5 dla łupków i gontów, 1:6 dla dachówki karpiówki i 1:10 dla dachówek zakładkowych.
Jedną z popularnych metod budowy wolego oka jest promieniste ustawienie krokwi opartych na ścianie frontowej wykonanej w formie krążyny (murowanej lub drewnianej). Poniżej prezentujemy mały fotoreportaż z Międzynarodowych Targów Budownictwa Budma 2011 przedstawiający proces budowy omówionej lukarny.
